Zmiękczacze są przyrządami hydraulicznymi przeznaczonymi do eliminowania twardości z oczyszczanej wody. Twardość wody to wynikowa zawartości jonów magnezu oraz wapnia. Powodują one tworzenie się białego nalotu – kamienia kotłowego – na armaturze i urządzeniach AGD. Kamień jest uciążliwym następstwem ponadprzeciętnej twardości wody. Z uwagi na jonowy charakter twardości zmiękczacze opierają się na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia oraz magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady tych złóż to m.in. Crystal Right. To silnie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.

Prócz eliminowania twardości z wody niektóre złoża znakomicie radzą sobie także z takimi niechcianymi środkami jak mangan czy amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest dość spora a wynosi od 10 do 15 lat. Wówczas wymagana jest całkowita wymiana złoża. W czasie używania złoże traci swe właściwości jonowymienne, więc co jakiś czas należy prowadzić odnawianie roztworami soli. Liczba dni pomiędzy regeneracjami jest określana indywidualnie oraz jest ściśle zależna od jakości wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (bezpośrednio uwarunkowanej od ilości żywicy). Obecne zmiękczacze oferują bardzo wysokie wartości natężenia przepływu, sterowane są stuprocentowo automatycznie, zaś klasa wody po oczyszczeniu spełnia najsurowsze wymogi klientów.